น้ำมันไฮดรอลิค เปลี่ยนตอนไหน เลือกเบอร์ไหน

ช่างเก่าเรียกน้ำมันไฮดรอลิคว่าเลือดของแม็คโคร เพราะทุกการเคลื่อนไหวของรถ ตั้งแต่ยกบูม หมุนสวิง จนถึงเดินแทรค ล้วนอาศัยน้ำมันตัวเดียวกันนี้ส่งกำลังผ่านปั๊ม วาล์ว และกระบอกทุกตัว น้ำมันที่เสื่อมหรือสกปรกจึงไม่ได้ทำร้ายจุดเดียว แต่ไหลไปกัดทุกชิ้นส่วนในระบบพร้อมกัน และชิ้นส่วนเหล่านั้นคือของแพงที่สุดในรถ บทความนี้ตอบสองคำถามที่ลูกค้าถามเราบ่อยที่สุด คือเปลี่ยนตอนไหน กับเลือกเบอร์ไหน

น้ำมันไฮดรอลิคทำหน้าที่มากกว่าส่งกำลัง

นอกจากส่งแรงดัน น้ำมันไฮดรอลิคยังหล่อลื่นชิ้นส่วนที่เสียดสีกันในปั๊มและวาล์ว ระบายความร้อนออกจากระบบ ป้องกันสนิม และพาเศษสึกหรอไปติดที่ไส้กรอง เมื่อน้ำมันเสื่อม ความสามารถทั้งหมดนี้หายไปพร้อมกัน ผลคือปั๊มสึกเร็วขึ้น ระบบร้อนขึ้น ซีลแข็งตัวเร็วขึ้น อาการที่ตามมาคือยกอ่อน สวิงช้า และเสียงปั๊มดังผิดปกติ ซึ่งหลายเคสที่ลูกค้าสงสัยว่าปั๊มเสีย ต้นตอจริงคือน้ำมันที่ไม่เคยถูกเปลี่ยนเลย อ่านวิธีแยกอาการปั๊มเสียจริงได้ที่บทความ ปั๊มไฮดรอลิคเสีย อาการเป็นยังไง

เปลี่ยนตามรอบชั่วโมง ตัวเลขไหนที่ใช้กันจริง

รอบเปลี่ยนน้ำมันไฮดรอลิคของรถขุดส่วนใหญ่อยู่ในช่วงกว้างราว 2,000 ถึง 5,000 ชั่วโมง ขึ้นกับรุ่นรถ อายุรถ และชนิดน้ำมันที่ผู้ผลิตกำหนด ตัวเลขที่แม่นยำสำหรับรถของคุณมีที่เดียวคือคู่มือประจำรถ สิ่งที่อยากเน้นคือเงื่อนไขที่ทำให้ต้องเปลี่ยนเร็วกว่ารอบ

• งานฝุ่นจัดหรืองานบด ฝุ่นละเอียดเล็ดลอดเข้าระบบมากกว่างานทั่วไป
• เคยมีชิ้นส่วนในระบบพังมาก่อน เช่น ปั๊มหรือมอเตอร์สวิงแตกใน เศษโลหะจะค้างในระบบ ต้องเปลี่ยนน้ำมันและล้างระบบทันทีหลังซ่อม ไม่ใช่รอครบรอบ
• เคยเติมน้ำมันผิดชนิดหรือผสมหลายยี่ห้อ
• รถจอดนานหลายเดือน ความชื้นสะสมในถังจากการกลั่นตัวของไอน้ำ

อีกจุดที่ถูกลืมบ่อยคือไส้กรองไฮดรอลิคมีรอบเปลี่ยนถี่กว่าน้ำมันหลายเท่า ดูรอบมาตรฐานทั้งระบบได้ในบทความ ตารางบำรุงรักษาแม็คโคร ราย 250 / 500 / 1000 ชั่วโมง

สัญญาณว่าน้ำมันเสื่อมก่อนถึงรอบ

เช็คได้ง่ายที่สุดจากกระจกมองระดับน้ำมันข้างถัง และจากการดึงตัวอย่างน้ำมันมาดูใส่ภาชนะใส

• สีขุ่นคล้ายกาแฟใส่นม คือมีน้ำปนแล้ว มักมาจากความชื้นหรือน้ำเข้าทางฝาถังและซีลที่เสื่อม
• เป็นฟองไม่ยุบ คืออากาศรั่วเข้าระบบด้านดูด หรือน้ำมันเสื่อมจนแตกฟองช้า ฟองอากาศคือสาเหตุของเสียงปั๊มดังและอาการกระตุก
• สีดำคล้ำและมีกลิ่นไหม้ น้ำมันผ่านความร้อนสูงจนโครงสร้างเสื่อม มักเจอคู่กับอาการเครื่องร้อน อ่านต่อได้ที่บทความ เครื่องร้อนเกิน สาเหตุและวิธีไล่ตรวจทีละจุด
• เนื้อน้ำมันมีผงโลหะแวววาว มีชิ้นส่วนกำลังสึกผิดปกติในระบบ ควรหยุดใช้แล้วตรวจหาต้นตอทันที

เลือกเบอร์ความหนืด ISO VG ให้ถูกงาน

น้ำมันไฮดรอลิคเครื่องจักรกลหนักระบุความหนืดด้วยมาตรฐาน ISO VG ตัวเลขยิ่งสูงน้ำมันยิ่งข้น เบอร์ที่ใช้กันแพร่หลายในบ้านเราคือ VG 46 และ VG 68

• ISO VG 46 คือเบอร์มาตรฐานที่รถขุดส่วนใหญ่ในไทยใช้ ไหลตัวดี เหมาะกับงานทั่วไป
• ISO VG 68 ข้นกว่า เหมาะกับรถที่ทำงานหนักต่อเนื่องในอากาศร้อนจัด หรือระบบที่เริ่มหลวมตามอายุแล้วต้องการฟิล์มน้ำมันหนาขึ้น

หลักการเลือกให้ยึดตามคู่มือรถก่อนเสมอ เพราะปั๊มแต่ละรุ่นออกแบบมากับช่วงความหนืดที่กำหนด ใช้น้ำมันข้นเกินไปปั๊มต้องออกแรงดูดมากขึ้นและเสี่ยงเกิดโพรงอากาศ ใช้ใสเกินไปฟิล์มน้ำมันบางจนชิ้นส่วนเสียดสีกันโดยตรง นอกจากเบอร์แล้ว ให้ดูเกรดสารเติมแต่งด้วย น้ำมันไฮดรอลิคชนิดกันสึก (AW) คือมาตรฐานขั้นต่ำสำหรับเครื่องจักรกลหนัก

ข้อห้ามเรื่องการผสมน้ำมัน

ปัญหาที่เราเจอบ่อยจากหน้างานคือการเติมน้ำมันคนละยี่ห้อคนละเกรดผสมกันไปเรื่อยๆ ตามที่หาได้ สารเติมแต่งของน้ำมันต่างสูตรอาจทำปฏิกิริยากัน เกิดตะกอนไปอุดไส้กรองและวาล์ว หรือหักล้างกันจนคุณสมบัติกันสึกหายไป ถ้าจำเป็นฉุกเฉินจริงให้เติมชนิดเดียวกันหรือใกล้เคียงที่สุดเพื่อพารถกลับมา แล้ววางแผนถ่ายน้ำมันทั้งระบบพร้อมเปลี่ยนกรองโดยเร็ว และห้ามเด็ดขาดคือการเอาน้ำมันเครื่องหรือน้ำมันเกียร์มาเติมแทนน้ำมันไฮดรอลิค

กฎช่าง: น้ำมันไฮดรอลิคถังหนึ่งราคาหลักพัน ปั๊มไฮดรอลิคลูกหนึ่งราคาหลักแสน อะไรก็ตามที่ทำให้ลังเลว่าจะเปลี่ยนน้ำมันดีไหม ให้นึกถึงสัดส่วนนี้ไว้ก่อนเสมอ

เปลี่ยนน้ำมันต้องเปลี่ยนกรองคู่กันเสมอ

ไส้กรองไฮดรอลิคทั้งฝั่งขากลับและกรองระบายอากาศบนฝาถัง คือด่านที่เก็บสิ่งสกปรกทั้งหมดที่วนอยู่ในระบบ การเปลี่ยนน้ำมันใหม่แต่ใช้กรองเก่าเท่ากับปล่อยให้สิ่งสกปรกที่ค้างในกรองปนเปื้อนน้ำมันใหม่ตั้งแต่วันแรก ส่วนการใช้กรองปลอมหรือกรองเกรดต่ำ ไส้กระดาษที่หยาบเกินไปจะปล่อยฝุ่นละเอียดผ่านเข้าปั๊มตลอดเวลา เรามีไส้กรองไฮดรอลิคครบทุกรุ่นทุกยี่ห้อ ดูที่หน้า อะไหล่ระบบชุดกรอง

ขั้นตอนเปลี่ยนน้ำมันไฮดรอลิคที่ถูกต้อง

1. อุ่นเครื่องก่อน เดินระบบสัก 5 ถึง 10 นาทีให้น้ำมันอุ่นและสิ่งสกปรกลอยตัว ถ่ายออกได้หมดจดกว่า
2. จอดท่าปล่อยแรงดัน วางบุ้งกี๋ลงพื้น ดับเครื่อง แล้วโยกคันบังคับทุกทิศทางเพื่อระบายแรงดันค้างในระบบ เปิดฝาถังช้าๆ
3. ถ่ายน้ำมันเก่าออกจากจุดถ่ายใต้ถัง รองด้วยภาชนะที่ใหญ่พอ สังเกตเนื้อน้ำมันเก่าเสมอ เพราะมันคือรายงานสุขภาพของระบบ
4. เปลี่ยนไส้กรองทุกตัว ทั้งกรองขากลับ กรองระบายอากาศ และกรองดูดถ้ารุ่นนั้นมี
5. เติมน้ำมันใหม่ผ่านตะแกรงกรอง ถึงระดับที่กระจกมองระบุ อย่าเติมเกิน เพราะน้ำมันต้องมีที่ขยายตัวตอนร้อน
6. ไล่อากาศ สตาร์ทเครื่องเดินเบา โยกทุกฟังก์ชันช้าๆ จนสุดระยะหลายรอบ แล้วดับเครื่องเช็คระดับอีกครั้ง เติมเพิ่มถ้าพร่อง

สรุปและของที่ต้องเตรียม

เปลี่ยนตามรอบคู่มือหรือเร็วกว่านั้นเมื่อเจอสัญญาณเสื่อม เลือกเบอร์ตามคู่มือโดยมี VG 46 เป็นมาตรฐานงานทั่วไปและ VG 68 สำหรับงานหนักร้อนจัด ไม่ผสมน้ำมันต่างสูตร และเปลี่ยนกรองคู่กับน้ำมันทุกครั้ง ของที่ต้องเตรียมต่อรอบคือน้ำมันตามความจุถังพร้อมเผื่อไล่ระบบ ไส้กรองครบชุด และปะเก็นฝาถังถ้าของเดิมแข็งแล้ว

อะไหล่ระบบไฮดรอลิคทั้งหมด ตั้งแต่ปั๊ม วาล์ว กระบอก ชุดซีล ไปจนถึงสายและข้อต่อ ดูได้ที่หน้า อะไหล่ระบบไฮดรอลิค ไม่แน่ใจว่ารถของคุณใช้เบอร์ไหนหรือกรองรุ่นอะไร ถ่ายรูปป้ายรุ่นรถและกรองตัวเดิมส่งมาทาง ไลน์ หรือโทร 081-692-4798 ทีมงานประสบการณ์กว่า 30 ปีเช็คให้ตรงรุ่นก่อนสั่ง จัดส่งทั่วประเทศ